โรคพืชของผลไม้
ผลไม้หลังการเก็บเกี่ยว มีการสูญเสียได้ง่าย สาเหตุสำคัญเกิดจากการเข้าทำลายของเชื้อจุลินทรีย์ ทำให้คุณภาพของผลิตผลลดลง การเน่าเสียของผลไม้ ทำให้มีอายุการเก็บรักษาสั้น ไม่สามารถส่งไปขายยังตลาดทั้งภายในและต่างประเทศได้ เกษตรกรและผู้ส่งออกได้รับความเสียหาย ดังนั้นการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวโดยวิธีป้องกันกำจัดโรคพืช สามารถลดความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้
เชื้อสาเหตุโรคพืชหลังการเก็บเกี่ยว
เชื้อแบคทีเรีย เช่น Bacilus sp., Clostidium sp., Erwinia sp. ,Pseudomonas sp.
เชื้อรา เช่น Colletotrichum gloeosporioides,Lasiodiplonia theobromae,phytophtora palmivora
ลักษณะการเข้าทำลายของเชื้อจุลินทรีย์
✅ ทางช่องเปิดธรรมชาติ เช่น ปากใบ (stoma) และเลนติเซล (lenticel)
✅ ทางบาดแผล
✅ เข้าทำลายโดยตรง
เชื้อราสามารถแทงทะลุผ่านเข้าไปในเซลล์ เจริญเป็นเส้นใย หลังจากนั้นเส้นใยหยุดการเจริญ และแฝงอยู่ในระหว่างเซลล์บริเวณผิวของผล จนกระทั่งผลไม้สุก เชื้อราจึงสามารถเจริญและแสดงอาการของโรค การเข้าทำลายแบบนี้เรียกว่า การเข้าทำลายแบบแฝง (Latent Infection)
การแพร่ระบาด
✅ การสัมผัสกันระหว่างผลปกติกับผลที่เป็นโรค
✅ หยดน้ำกระเด็นมาถูกหรือน้ำฝนที่ตกลงมากระทบสปอร์แล้วถูกลมพัดไป
✅ มาจากกิ่ง ก้าน ใบ เศษซากพืช และดิน ที่มีเชื้อสาเหตุโรคสะสมอยู่
โรคไม้ผลหลังการเก็บเกี่ยว
มะม่วง โรคแอนแทรคโนส Colletotrichum gloeosporioides เกิดจุดสีดำรูปร่างกลม ขนาดไม่แน่นอนและขยายลุกลาม ทำให้เน่าทั้งผล มีเมือกสีส้มกระจายอยู่กลางแผล
ทุเรียน โรคผลเน่า Phytophthora palmivoraบริเวณปลายหรือก้นผล มักพบจุดช้ำสีน้ำตาลปนเทา ต่อมาแผลจะขยายเป็นวงกลมหรือค่อนข้างรี
เงาะ โรคผลเน่า Lasiodiplodia theobromae เกิดจุดสีน้ำตาลอ่อน ต่อมาแผลจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ทั้งผลภายในเวลา 2 วัน และสร้างเส้นใยสีเทาฟู เนื้อเงาะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองนิ่มเละ
กล้วยหอม โรคขั้วหวีเน่า Lasiodiplodia theobromae การเน่าเริ่มจากจุด หรือบริเวณรอยตัดที่ขั้วหวี ลุกลามไปยังก้านผล ทำให้ก้านผลเน่า และผลกล้วยจะหลุดร่วง
ลิ้นจี่ โรคผลเน่า Peronophythora litchi เกิดแผลเน่าบนผล ความชื้นสูง จะพบเส้นใยสีขาวของเชื้อราขึ้นปกคลุมบนแผล
การควบคุม
✅ การใช้ความร้อน สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราบริเวณผิวและภายในเนื้อเยื่อพืช ทำให้เชื้อราอ่อนแอตายได้ แต่ต้องไม่เป็นอันตรายต่อเนื้อเยื่อพืช อุณหภูมิระหว่าง 50-60 องศาเซลเซียส ให้ผลดีในการควบคุมโรคในผลิตผลหลังการเก็บเกี่ยวหลายชนิด
✅ การใช้เชื้อไตรโคเดอร์ม่า กลไกการทำงานของเชื้อ คือแข่งขันแย่งชิงอาหาร สร้างสารปฎิชีวนะ เป็นปรสิต ชักนำความต้านทานในเนื้อเยื่อพืช เช่น เชื้อแบคทีเรีย Bacilus subtilis สร้างสารปฎิชีวนะในกลุ่ม iturin สามารถยับยั้งเชื้อสาเหตุโรคพืช เช่น green mold,sterm end rot และ sour rot ในส้ม เป็นต้น
✅ การใช้สารเคมีที่ปลอดภัย กลุ่ม generally recognized as safe(GRAS) บางชนิดสามารถยับยั้งการงอกและการเจริญของเส้นใยเชื้อราได้ เช่น ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ กรดอะซิติก เกลือคาร์บอเนต เป็นต้น
การชักนำความต้านทาน โดยการใช้ตัวกระตุ้น(elicitor) เช่น เชื้อไตรโคเดอร์ม่า ความร้อน รังสี uv เป็นต้น สามารถชัดนำให้ผลิตผลสร้างสารต่อต้านเชื้อรา เช่น สารกลุ่ม phenolic compound มีคุณสมบัติยับยั้งหรือเป็นพิษต่อเชื้อโรค เป็นต้น
ขอขอบคุณ
ดร.บุญญวดี จิระวุฒิ
Products
-
น้ำหมักปลาทะเลชีวภาพ รดพืช
Rated 0 out of 5฿240.00Original price was: ฿240.00.฿191.00Current price is: ฿191.00.
Products
-
ลาเซียน่า สารชีวภาพกำจัดเพลี้ย ศัตรูพืช บิวเวอร์เรีย เมธาไรเซียม ขนาดบรรจุ 500 กรัม
Rated 0 out of 5฿250.00Original price was: ฿250.00.฿170.00Current price is: ฿170.00.
Products
-
ลาเซียน่า สารชีวภาพกำจัดเพลี้ย ศัตรูพืช บิวเวอร์เรีย เมธาไรเซียม ขนาดบรรจุ 500 กรัม
Rated 0 out of 5฿250.00Original price was: ฿250.00.฿170.00Current price is: ฿170.00.
Products
-
ไคโตซาน จีที (GT)
Rated 0 out of 5฿250.00Original price was: ฿250.00.฿221.00Current price is: ฿221.00.